Zużyte czyściwo nie otrzymuje kodu na podstawie koloru, materiału ani nazwy zabrudzenia
Papier, włóknina, szmata bawełniana i ręcznik przemysłowy mogą po użyciu stać się odpadami o różnych właściwościach. O klasyfikacji nie decyduje jednak to, czy czyściwo było białe, niebieskie, papierowe albo włókninowe. Najważniejsze są źródło powstania odpadu, substancja zatrzymana w materiale, jej ilość, stężenie, właściwości niebezpieczne oraz zmiany zachodzące podczas procesu.
Czyściwo lekko zwilżone wodą i łagodnym detergentem nie jest tym samym odpadem co włóknina nasączona rozpuszczalnikowym zmywaczem, olejem odpadowym, farbą UV albo skoncentrowanym preparatem kwaśnym. Nie można więc przyjąć, że każde zużyte czyściwo otrzymuje kod 15 02 03 ani że każde czyściwo zaolejone automatycznie musi otrzymać kod 15 02 02*.
Już na etapie zakupu czyściw papierowych i przemysłowych warto zaplanować nie tylko ich zastosowanie, lecz także późniejsze zbieranie, oznakowanie, ważenie i odbiór. Im więcej różnych preparatów stosuje zakład, tym ważniejsze staje się rozdzielanie zużytych materiałów u źródła.
Kod 15 02 02*
Dotyczy między innymi tkanin i materiałów do wycierania zanieczyszczonych substancjami niebezpiecznymi, jeżeli powstały odpad rzeczywiście wykazuje właściwości uzasadniające klasyfikację jako niebezpieczny.
Kod 15 02 03
Obejmuje analogiczne materiały inne niż wymienione w kodzie 15 02 02*, czyli takie, których nie sklasyfikowano jako zanieczyszczone substancjami niebezpiecznymi w sposób nadający odpadowi właściwości niebezpieczne.
Najpierw źródło odpadu
Grupa 15 obejmuje materiały nieujęte w innych grupach. Przed jej zastosowaniem trzeba sprawdzić, czy proces nie wskazuje kodu bardziej szczegółowego, na przykład z grupy 08, 12, 13, 14, 18 albo 20.
Dokumentacja zamiast zgadywania
Karty charakterystyki, opis procesu, skład mieszaniny, zużywana ilość preparatu, wyniki badań i historia odpadów tworzą podstawę uzasadnienia wybranego kodu.
Najważniejsza odpowiedź
Kod 15 02 02* należy rozważyć wtedy, gdy czyściwo jest zanieczyszczone substancjami niebezpiecznymi w takim składzie i stężeniu, że gotowy odpad wykazuje jedną lub kilka właściwości niebezpiecznych. Kod 15 02 03 stosuje się do analogicznych materiałów, które nie spełniają tych kryteriów. Samo słowo „olej”, „farba”, „dezynfekcja” albo „detergent” nie przesądza jeszcze o kodzie.
Przed wyborem kodu należy wykonać trzy kontrole:
- Ustalić źródło powstania. Czy odpad powstał podczas wycierania, czy może jest w istocie odpadową cieczą, farbą, emulsją, chemikaliami albo odpadem medycznym?
- Zidentyfikować zanieczyszczenie. Jakie dokładnie produkty, substancje i mieszaniny znalazły się w czyściwie?
- Ocenić właściwości końcowego odpadu. Czy jego skład powoduje wystąpienie właściwości HP, takich jak łatwopalność, działanie drażniące, toksyczność, żrącość lub ekotoksyczność?
Siedem bramek prawidłowej klasyfikacji zużytego czyściwa
Czy materiał stał się odpadem?
Ustal moment, w którym posiadacz pozbywa się czyściwa, zamierza się go pozbyć albo jest do tego zobowiązany. Czysty, nieużywany arkusz pozostający w magazynie nie jest jeszcze odpadem.
Z jakiego procesu pochodzi?
Warsztat, lakiernia, CNC, drukarnia, gastronomia i placówka medyczna mogą wytwarzać podobnie wyglądające czyściwa, lecz katalog odpadów wymaga analizy ich źródła.
Czy grupa 15 jest właściwa?
Podgrupę 15 02 stosuje się do sorbentów i materiałów do wycierania nieujętych w innych grupach. Trzeba wcześniej sprawdzić kody związane z konkretną gałęzią i procesem.
Co znajduje się w czyściwie?
Zapisz dokładne nazwy produktów, ich skład, stężenia robocze, ilość naniesioną lub zebraną oraz możliwość zmieszania kilku preparatów.
Czy odpad wykazuje właściwości HP?
Zweryfikuj właściwości niebezpieczne na podstawie składu, stężeń, wiedzy o procesie i – gdy jest to konieczne – badań.
Jaką ewidencję prowadzić?
Sprawdź zwolnienia ilościowe, możliwość ewidencji uproszczonej, obowiązek KEO i KPO oraz pozostałe przesłanki wpisu do BDO.
Jak magazynować i przekazać?
Dobierz zgodny chemicznie pojemnik, zapobiegaj wyciekom i mieszaniu, oznacz strumień odpadu oraz wybierz odbiorcę posiadającego właściwy zakres uprawnień.
Drzewo decyzji – 15 02 02* czy 15 02 03?
Krok 1: czy odpad jest materiałem do wycierania?
Tak: przejdź do analizy źródła.
Nie: kod 15 02 02* ani 15 02 03 prawdopodobnie nie opisuje właściwego rodzaju odpadu.
Krok 2: czy istnieje bardziej szczegółowy kod wynikający z procesu?
Tak: rozważ kod źródłowy przed grupą 15. Dotyczy to zwłaszcza odpadowych cieczy, farb, emulsji, olejów, rozpuszczalników oraz odpadów medycznych.
Nie: przejdź do podgrupy 15 02.
Krok 3: czy czyściwo zawiera substancje sklasyfikowane jako niebezpieczne?
Nie: kod 15 02 03 może być właściwym kierunkiem, ale trzeba jeszcze sprawdzić cały skład odpadu.
Tak lub nie wiadomo: przejdź do oceny właściwości HP.
Krok 4: czy stężenie i skład powodują wystąpienie właściwości niebezpiecznych?
Tak: właściwym kierunkiem jest kod 15 02 02*.
Nie: właściwym kierunkiem może być kod 15 02 03.
Brak danych: nie kończ klasyfikacji. Uzupełnij bilans substancji albo zleć badanie reprezentatywnej próbki.
Krok 5: czy odpad zawiera wolną ciecz?
Tak: ustal, czy ciecz nie powinna być wydzielona i sklasyfikowana osobno. Czyściwo nie powinno służyć do pozornego przekształcania odpadowej cieczy w odpad stały.
Nie: przejdź do ewidencji, magazynowania i przekazania.
Kod 15 02 02* a 15 02 03 – najważniejsze różnice
| Kryterium | 15 02 02* | 15 02 03 |
|---|---|---|
| Pełna charakterystyka | Sorbenty, materiały filtracyjne, tkaniny do wycierania i ubrania ochronne zanieczyszczone substancjami niebezpiecznymi. | Analogiczne materiały inne niż wymienione w 15 02 02. |
| Status odpadu | Odpad niebezpieczny – kod oznaczony gwiazdką. | Odpad inny niż niebezpieczny. |
| Podstawa wyboru | Rzeczywisty skład powoduje występowanie jednej lub kilku właściwości niebezpiecznych HP. | Ocena nie potwierdza właściwości uzasadniających kod niebezpieczny. |
| Czy obecność substancji niebezpiecznej zawsze przesądza? | Nie sama obecność. Znaczenie mają także stężenie, ilość, mieszanina i właściwości gotowego odpadu. | Nie można go wybrać, jeżeli brakuje danych pozwalających wykluczyć właściwości niebezpieczne. |
| Typowe przykłady wymagające analizy | Materiały po rozpuszczalnikach, odpadowych olejach, niektórych farbach, utleniaczach, preparatach żrących i innych niebezpiecznych mieszaninach. | Materiały po wodzie, łagodnych środkach bez właściwości niebezpiecznych, olejach spożywczych lub zabrudzeniach obojętnych – po potwierdzeniu całego składu. |
| Zwolnienie ilościowe z ewidencji od 2025 roku | Kod nie został wymieniony w aktualnym wykazie zwolnień ilościowych. | Do 0,2 Mg, czyli 200 kg rocznie. |
| Możliwa ewidencja uproszczona | Przy wytwarzaniu odpadów niebezpiecznych do 100 kg rocznie – po spełnieniu wszystkich przesłanek art. 71. | Przy odpadach innych niż niebezpieczne, niebędących komunalnymi, do 5 ton rocznie – jeżeli odpad nie jest już objęty pełnym zwolnieniem i spełniono przesłanki art. 71. |
| Mieszanie | Co do zasady nie wolno mieszać go z odpadami innymi niż niebezpieczne ani z innymi rodzajami odpadów niebezpiecznych. | Powinien być zbierany selektywnie, aby nie został zanieczyszczony odpadem niebezpiecznym. |
| Magazynowanie | W pojemniku i miejscu dopasowanym do właściwości odpadu, z ochroną przed wyciekiem, pogodą, parowaniem i pożarem – zależnie od zagrożeń. | Selektywnie, w sposób zapobiegający wydostaniu się odpadu i ewentualnych pozostałości cieczy. |
| Koszt odbioru | Zazwyczaj wyższy ze względu na wymagania dotyczące transportu i przetwarzania, ale nie może być argumentem za zmianą klasyfikacji. | Zwykle niższy, jeżeli odbiorca potwierdza możliwość przyjęcia takiego strumienia. |
Dlaczego przed grupą 15 trzeba sprawdzić źródło powstania odpadu?
Katalog odpadów nie jest listą nazw wybieranych według wyglądu. Dwie firmy mogą wyrzucać podobny biały arkusz, ale jeden powstał przy zwykłym myciu biurka, drugi podczas odtłuszczania elementu rozpuszczalnikiem, a trzeci w miejscu udzielania świadczeń medycznych i został zanieczyszczony materiałem biologicznym.
Ogólna kolejność klasyfikacji wygląda następująco:
- Najpierw sprawdza się grupy od 01 do 12 albo od 17 do 20, odpowiadające źródłu powstawania.
- Jeżeli nie znajduje się właściwego kodu, analizuje się grupy od 13 do 15.
- Następnie można przejść do grupy 16.
- Kod kończący się na 99 stosuje się dopiero po wyczerpaniu wcześniejszych możliwości.
| Sytuacja | Co może wymagać odrębnej klasyfikacji? | Znaczenie dla czyściwa |
|---|---|---|
| Obróbka CNC | Odpadowe oleje, emulsje i roztwory obróbcze mają własne pozycje między innymi w podgrupie 12 01. | Ciecz należy odróżnić od zużytego materiału służącego do jej wycierania. |
| Lakiernia i drukarnia | Odpady farb, lakierów i farb drukarskich mogą mieć kody z grupy 08. | Rolka zabrudzona niewielką ilością farby i pojemnik z odpadową farbą nie są tym samym strumieniem. |
| Rozpuszczalniki | Odpadowe rozpuszczalniki i ich mieszaniny mogą należeć do grupy 14. | Wolna ciecz nie powinna być „ukrywana” przez nasączanie dużej ilości czyściwa. |
| Oleje odpadowe | Oleje hydrauliczne, silnikowe, przekładniowe i smarowe mają kody w grupie 13. | Należy oddzielić zbiornik z olejem od pojemnika na zabrudzone materiały do wycierania. |
| Placówka medyczna | Materiały zakaźne albo zanieczyszczone określonym materiałem biologicznym mogą należeć do grupy 18. | Nie wolno automatycznie nadawać im kodu 15 02 02* tylko dlatego, że są chusteczką lub włókniną. |
| Biuro, szkoła i zwykłe sprzątanie | Odpady podobne pod względem charakteru i składu do domowych mogą być odpadami komunalnymi z grupy 20. | Nie każdy zużyty ręcznik po umyciu stołu staje się przemysłowym odpadem 15 02. |
Karta charakterystyki pomaga, ale nie jest automatycznym generatorem kodu odpadu
Karta charakterystyki opisuje produkt handlowy przed użyciem. Zużyte czyściwo jest natomiast nowym odpadem, który może zawierać kilka produktów, wodę, brud, opiłki, pozostałości procesu oraz substancje powstałe podczas użytkowania.
W karcie charakterystyki warto sprawdzić przede wszystkim:
| Sekcja | Zakres informacji | Jak wykorzystać ją przy klasyfikacji? |
|---|---|---|
| Sekcja 1 | Identyfikacja produktu i dostawcy. | Powiązać konkretny preparat z procesem i partią odpadu. |
| Sekcja 2 | Klasyfikacja zagrożeń, piktogramy, zwroty H i środki ostrożności. | Rozpoznać potencjalne źródła właściwości niebezpiecznych, bez prostego przepisywania klasyfikacji produktu na odpad. |
| Sekcja 3 | Skład i informacje o składnikach. | Ustalić substancje niebezpieczne oraz zakres ich stężeń w produkcie. |
| Sekcja 7 | Postępowanie i magazynowanie. | Pomóc dobrać pojemnik, temperaturę, wentylację i zasady rozdzielenia strumieni. |
| Sekcja 9 | Właściwości fizyczne i chemiczne. | Ocenić między innymi stan skupienia, palność, lotność, pH i zachowanie pozostałości. |
| Sekcja 10 | Stabilność i reaktywność. | Rozpoznać niezgodne materiały oraz niebezpieczne reakcje po zmieszaniu odpadów. |
| Sekcja 11 | Informacje toksykologiczne. | Wspierać analizę potencjalnych właściwości zdrowotnych odpadu. |
| Sekcja 12 | Informacje ekologiczne. | Wspierać ocenę możliwej ekotoksyczności. |
| Sekcja 13 | Postępowanie z odpadami. | Sprawdzić zalecenia producenta, pamiętając, że ostateczny kod zależy od sposobu użycia i rzeczywistego odpadu. |
| Sekcja 14 | Informacje dotyczące transportu. | Rozpoznać zagrożenia transportowe produktu; klasyfikacja odpadu do transportu może nadal wymagać odrębnej oceny. |
Dlaczego nie wystarczy przeczytać sekcji 13?
- Producent nie zna dokładnego sposobu użycia produktu w każdej firmie.
- Preparat może zostać rozcieńczony, zmieszany albo zanieczyszczony inną substancją.
- Czyściwo może zawierać jednocześnie olej, wodę, metal, detergent i preparat konserwujący.
- Stężenie substancji w gotowym odpadzie może być inne niż w produkcie handlowym.
- Sekcja 13 może zawierać zalecenie ogólne, a nie jeden obowiązkowy kod dla wszystkich zastosowań.
Dokumentacja klasyfikacyjna – co zachować na wypadek kontroli?
| Element | Co należy zapisać? | Dlaczego jest potrzebny? |
|---|---|---|
| Miejsce powstania | Zakład, dział, linia, maszyna albo stanowisko. | Umożliwia ustalenie źródła odpadu. |
| Opis procesu | Co było wycierane, w jakiej kolejności i przy użyciu jakich preparatów. | Pokazuje, dlaczego zastosowano daną grupę katalogu. |
| Rodzaj czyściwa | Papier, włóknina, tkanina, sorbent lub materiał filtracyjny. | Identyfikuje nośnik odpadu, choć sam nie przesądza o kodzie. |
| Lista zanieczyszczeń | Nazwy handlowe, kody produktów, stężenia robocze i szacowane ilości. | Pozwala przeanalizować wszystkie potencjalne zagrożenia. |
| Aktualne SDS | Wersje kart charakterystyki obowiązujące w okresie wytworzenia odpadu. | Dokumentuje skład, klasyfikację i zasady postępowania z preparatami. |
| Obecność wolnej cieczy | Czy materiał jest tylko zabrudzony, mokry, nasycony czy ociekający. | Pomaga rozdzielić odpad stały od odpadowej cieczy wymagającej osobnego kodu. |
| Możliwe mieszaniny | Informacja, czy w jednym pojemniku spotykają się różne preparaty. | Umożliwia ocenę reaktywności oraz zapobiega błędnemu uśrednianiu odpadu. |
| Ocena właściwości HP | Obliczenia, uzasadnienie, wyniki analiz albo opinia specjalisty. | Stanowi podstawę wyboru kodu lustrzanego. |
| Wyniki badań | Metoda pobierania próbki, laboratorium, data i zakres badań. | Potwierdza klasyfikację, gdy dane procesowe są niewystarczające. |
| Wybrany kod | Kod, nazwa odpadu i krótkie uzasadnienie. | Zapewnia spójność magazynowania, BDO i dokumentów przekazania. |
| Data przeglądu | Termin ponownej oceny oraz osoba odpowiedzialna. | Klasyfikacja wymaga aktualizacji po zmianie chemii, procesu lub dostawcy. |
Kiedy warto zlecić badanie laboratoryjne?
Gdy nie można wiarygodnie ustalić składu odpadu, wiele produktów miesza się w jednym strumieniu, zmieniają się receptury, odbiorca kwestionuje kod albo różnica pomiędzy kodami lustrzanymi nie może zostać rozstrzygnięta na podstawie dokumentacji.
Przykłady branżowe – jaki kierunek klasyfikacji rozważyć?
Poniższe przykłady pokazują tok analizy, a nie gotowe przypisanie kodu. Nawet w dwóch podobnych warsztatach stosowane produkty, stężenia i sposób zbierania odpadu mogą być inne.
| Branża i zabrudzenie | Możliwy kierunek | Co trzeba zweryfikować? | Czego nie robić? |
|---|---|---|---|
| Warsztat – odpadowy olej silnikowy lub przekładniowy | 15 02 02* jest częstym kierunkiem dla czyściwa zanieczyszczonego niebezpiecznym olejem odpadowym. | Rodzaj oleju, jego status po użyciu, ilość w materiale, inne zebrane płyny oraz właściwości odpadu. | Nie wrzucać do tego samego pojemnika butelek, filtrów olejowych i wolnego oleju bez odrębnej klasyfikacji. |
| Warsztat – smar techniczny | Możliwy 15 02 02* albo 15 02 03, zależnie od składu smaru i właściwości odpadu. | SDS smaru, dodatki, pozostałości innych preparatów i poziom zanieczyszczenia. | Nie uznawać każdego smaru za identyczny tylko dlatego, że ma tę samą konsystencję. |
| Warsztat – zmywacz hamulcowy lub odtłuszczacz | Mokre czyściwo może wymagać kodu 15 02 02*, szczególnie gdy pozostałość zachowuje właściwości łatwopalne lub zdrowotne. | Skład zmywacza, szybkość odparowania, ilość cieczy, wentylację i sposób magazynowania. | Nie zostawiać mokrych materiałów w otwartym koszu przy źródle zapłonu. |
| CNC – emulsja lub płyn obróbczy | Czyściwo może należeć do pary 15 02 02*/15 02 03, ale sama odpadowa emulsja ma odrębne kody źródłowe, między innymi w podgrupie 12 01. | Rodzaj emulsji, biocydy, oleje obce, metale, stężenie robocze i stan zużytego płynu. | Nie nasączać celowo papieru odpadową cieczą, aby uniknąć magazynowania płynu. |
| CNC – czysty olej obróbczy | Czyściwo zabrudzone może wskazywać na 15 02 02*, a wolny olej powinien być klasyfikowany oddzielnie w odpowiedniej pozycji źródłowej. | Rodzaj oleju mineralnego, syntetycznego lub biodegradowalnego, dodatki i zanieczyszczenie metalami. | Nie mieszać czyściw olejowych z materiałami po wodnym płynie, jeżeli mają inne właściwości i odbiorców. |
| Lakiernia – farba rozpuszczalnikowa i zmywacz | 15 02 02* jest zwykle istotnym kierunkiem do weryfikacji. | SDS farby i zmywacza, łatwopalność, toksyczność, pigmenty, izocyjaniany i ilość niewyschniętej pozostałości. | Nie traktować całkowicie mokrego czyściwa jak zwykłego suchego papieru odpadowego. |
| Lakiernia – farba wodna | Możliwy 15 02 03, ale farba wodna nie jest automatycznie odpadem bez właściwości niebezpiecznych. | Biocydy, pigmenty, konserwanty, środki sieciujące, pH i preparat używany do mycia. | Nie utożsamiać słowa „wodna” z całkowitym brakiem zagrożeń. |
| Drukarnia – farba UV | Nieutwardzone pozostałości mogą uzasadniać analizę w kierunku 15 02 02*. | Fotoinicjatory, reaktywne składniki, uczulające monomery, pigmenty, zmywacz i stopień utwardzenia. | Nie mieszać mokrego materiału UV z czystym papierem ani zwykłymi odpadami biurowymi. |
| Drukarnia – farba wodna | 15 02 03 może być właściwy tylko po wykluczeniu właściwości niebezpiecznych gotowego odpadu. | Skład farby, zmywacz, pH, biocydy, pigmenty i ewentualne mieszanie kolorów. | Nie klasyfikować wyłącznie według nośnika wodnego. |
| Dezynfekcja – alkoholowy preparat powierzchniowy | Mokre materiały mogą zachowywać łatwopalność; kod wymaga oceny ilości alkoholu i stanu odpadu. | Stężenie, moment wyrzucenia, wentylację, obecność innych substancji i właściwości końcowego odpadu. | Nie wrzucać dużej liczby świeżo nasączonych odcinków do otwartego kosza przy źródle ciepła. |
| Dezynfekcja – związki amoniowe lub substancje utleniające | Możliwy kod 15 02 02* albo 15 02 03 w zależności od stężenia i właściwości, w tym potencjalnej ekotoksyczności lub działania utleniającego. | Substancje czynne, stężenie robocze, pozostałości biologiczne, reakcje z innymi środkami. | Nie mieszać z czyściwami po preparatach kwaśnych, chlorowych lub innych niezgodnych chemicznie. |
| Firma sprzątająca – łagodny detergent neutralny | 15 02 03 może być właściwym kierunkiem, jeżeli odpad nie jest komunalny i nie wykazuje właściwości niebezpiecznych. | SDS koncentratu, rzeczywiste rozcieńczenie, rodzaj zebranego brudu i charakter odpadu. | Nie zakładać, że wszystkie czyściwa z obiektu klienta tworzą jeden identyczny strumień. |
| Firma sprzątająca – silny kwas, alkalia lub chlor | 15 02 02* może być właściwym kierunkiem, jeżeli pozostałości nadają odpadowi właściwości niebezpieczne. | pH, stężenie, reaktywność, działanie żrące, utleniające i możliwość powstawania gazów. | Nie umieszczać razem materiałów po kwasach i preparatach chlorowych. |
| Gastronomia – tłuszcz spożywczy | 15 02 03 może być możliwy, jeżeli materiał zawiera wyłącznie tłuszcz spożywczy i składniki bez właściwości niebezpiecznych. | Źródło odpadu, obecność chemii myjącej, ilość cieczy i ewentualny charakter komunalny. | Nie oddawać do makulatury papieru nasiąkniętego tłuszczem. |
| Placówka medyczna – materiał biologiczny | Może być konieczna klasyfikacja w grupie 18, zwłaszcza przy ryzyku zakaźnym. | Rodzaj świadczenia, źródło biologiczne, procedury placówki i przepisy dotyczące odpadów medycznych. | Nie wybierać kodu 15 02 wyłącznie dlatego, że odpad ma postać chusteczki. |
Czy każde czyściwo po oleju jest odpadem niebezpiecznym?
Nie można odpowiedzieć „tak” wyłącznie na podstawie tłustego wyglądu. W praktyce wiele zużytych olejów mineralnych, silnikowych, przekładniowych i obróbczych jest klasyfikowanych jako odpady niebezpieczne. Czyściwo silnie nimi zanieczyszczone często będzie więc kierowane do kodu 15 02 02*. Nadal trzeba jednak ustalić dokładny rodzaj oleju, ilość pozostałości i właściwości gotowego odpadu.
Lekki ślad
Kilka niewielkich plam może oznaczać inne stężenie substancji w całym odpadowym materiale niż pełne nasączenie. Nie zwalnia to z analizy, ale ma znaczenie dla właściwości odpadu.
Materiał nasycony
Jeżeli przy naciśnięciu wydziela się ciecz, trzeba szczególnie dokładnie ocenić klasyfikację, szczelność pojemnika i możliwość wydzielenia wolnej fazy.
Czyściwo ociekające
Może wskazywać, że firma zamiast materiału do wycierania magazynuje mieszaninę odpadu stałego i znacznej ilości odpadowej cieczy.
Olej spożywczy
Nie jest tym samym co odpadowy olej silnikowy. Nadal trzeba uwzględnić detergenty, brud, źródło powstania i sposób zbierania.
BDO i ewidencja – zwolnienie, KPO czy pełna KEO?
Obowiązki trzeba ustalić dopiero po prawidłowym nadaniu kodu. Podobnie wyglądające czyściwa mogą prowadzić do całkowicie innego zakresu ewidencji.
| Sytuacja | Możliwy zakres ewidencji | Najważniejsze zastrzeżenie |
|---|---|---|
| 15 02 03 do 0,2 Mg rocznie | Zwolnienie z prowadzenia ewidencji tego rodzaju odpadu na podstawie aktualnego rozporządzenia. | Limit dotyczy rocznej ilości i nie zmienia klasyfikacji odpadu. Trzeba sprawdzić także pozostałe odpady i inne podstawy wpisu do BDO. |
| 15 02 03 powyżej 0,2 Mg, ale do progu art. 71 | Możliwa ewidencja uproszczona wyłącznie przy zastosowaniu KPO, jeżeli podmiot spełnia wszystkie warunki. | Próg 5 ton dotyczy odpadów innych niż niebezpieczne i niekomunalnych wytwarzanych przez podmiot, a nie prostego limitu dla jednego pojemnika. |
| 15 02 03 powyżej progu ewidencji uproszczonej | Pełna ewidencja obejmująca KEO i KPO. | Należy uwzględnić całość działalności i aktualne zasady BDO. |
| 15 02 02* do 100 kg odpadów niebezpiecznych rocznie | Możliwa ewidencja uproszczona wyłącznie za pomocą KPO. | Kod 15 02 02* nie jest objęty zwolnieniem 0,2 Mg. Trzeba sprawdzić łączną ilość odpadów niebezpiecznych i wszystkie przesłanki art. 71. |
| 15 02 02* powyżej 100 kg rocznie | Co do zasady pełna ewidencja obejmująca KEO i KPO. | Inne szczególne przepisy lub status działalności również mogą wpływać na obowiązki. |
| Odpad komunalny | Zasady właściwe dla odpadów komunalnych. | Nie wolno kwalifikować przemysłowego odpadu chemicznego jako komunalnego tylko dlatego, że fizycznie mieści się w zwykłym koszu. |
KEO i KPO – dwa dokumenty o różnych funkcjach
| Dokument | Do czego służy? | Kiedy jest stosowany? | Najczęstszy błąd |
|---|---|---|---|
| Karta ewidencji odpadów – KEO | Służy do bieżącego ujmowania ilości i sposobów gospodarowania danym rodzajem odpadu. | Przy pełnej ewidencji prowadzonej oddzielnie dla każdego rodzaju odpadu. | Wpisywanie kilku różnych kodów do jednej karty albo uzupełnianie danych dopiero pod koniec roku. |
| Karta przekazania odpadów – KPO | Dokumentuje przekazanie konkretnego ładunku następnemu posiadaczowi i jego transport. | Tworzona przed rozpoczęciem transportu, gdy obowiązują zasady ewidencji. | Wystawienie po wyjeździe samochodu albo wpisanie szacunkowej masy bez późniejszego potwierdzenia rzeczywistego odbioru. |
| Ewidencja uproszczona | Opiera się wyłącznie na KPO, bez prowadzenia KEO. | Po spełnieniu progów i warunków określonych w art. 71 ustawy. | Automatyczne stosowanie progu oddzielnie dla każdego kodu bez kontroli całej ilości wytwarzanych odpadów. |
| Brak obowiązku ewidencji | Nie prowadzi się KEO, a ustawa dopuszcza niesporządzenie KPO, jeżeli jeden z posiadaczy nie jest objęty obowiązkiem ewidencji. | Tylko po rzeczywistym spełnieniu przesłanek zwolnienia. | Brak jakiegokolwiek potwierdzenia ilości, odbiorcy i daty przekazania. |
Jak wygląda prawidłowe przekazanie w BDO?
- Przekazujący sprawdza kod, masę, opakowanie i dane odbiorcy.
- KPO zostaje sporządzona przed rozpoczęciem transportu.
- Kierowca ma dostęp do potwierdzenia umożliwiającego weryfikację danych przewozu.
- Odbiorca potwierdza przejęcie, rzeczywistą masę oraz datę i godzinę odbioru.
- Transportujący potwierdza zakończenie transportu.
- Dane zostają zestawione z KEO, jeśli firma prowadzi pełną ewidencję.
- Dokumenty i dane stanowiące podstawę ewidencji przechowuje się przez wymagany okres.
Jak bezpiecznie magazynować zużyte czyściwo?
Pojemnik powinien być dobierany do zawartości, a nie tylko do wymiaru zużytych arkuszy. Czyściwo mokre od wody zachowuje się inaczej niż materiał zawierający lotny rozpuszczalnik, olej, utleniacz albo silny kwas.
Zgodność chemiczna
Tworzywo, metal, uszczelka i pokrywa nie mogą ulegać uszkodzeniu pod wpływem substancji obecnych w odpadzie.
Szczelność
Mokre, ociekające, lotne lub niebezpieczne materiały powinny być umieszczane w pojemniku zapobiegającym wyciekom i niekontrolowanemu wydostawaniu się zawartości.
Selektywne zbieranie
Nie mieszaj czyściwa po oleju z materiałem po kwasie, utleniaczu, preparacie chlorowym, farbie UV albo zwykłym detergencie.
Ochrona przed pogodą
Deszcz i wysoka temperatura mogą zmienić właściwości odpadu, powodować wyciek, parowanie, zapach albo zwiększać ryzyko reakcji.
Ochrona przed zapłonem
Czyściwo po substancjach łatwopalnych należy przechowywać zgodnie z oceną ryzyka, SDS i zasadami ochrony przeciwpożarowej.
Dopasowana pojemność
Pojemnik powinien mieścić ilość powstającą pomiędzy odbiorami bez przepełniania, ugniatania rękami i pozostawiania pokrywy otwartej.
| Rodzaj zużytego materiału | Rozsądny kierunek magazynowania | Dodatkowe zabezpieczenie |
|---|---|---|
| Suche czyściwo inne niż niebezpieczne | Zamykany pojemnik, worek lub kontener zapobiegający rozsypywaniu i pomieszaniu. | Czytelne oznaczenie kodu i strefy powstawania. |
| Czyściwo wilgotne od łagodnego roztworu | Pojemnik odporny na wilgoć i zabezpieczony przed wyciekiem. | Regularny odbiór ograniczający zapach, rozkład i wycieki. |
| Czyściwo zaolejone | Wytrzymały, zamykany pojemnik odporny na olej. | Nieprzepuszczalne podłoże albo zabezpieczenie wychwytujące ewentualny wyciek. |
| Czyściwo po lotnym rozpuszczalniku | Szczelnie zamykany, zgodny chemicznie pojemnik określony w procedurze. | Wentylacja, kontrola źródeł zapłonu, temperatury i ilości magazynowanej. |
| Czyściwo po preparacie żrącym | Pojemnik odporny na kwas lub alkalia, bez mieszania z niezgodnymi materiałami. | Zabezpieczenie przed wyciekiem i dostępem osób nieupoważnionych. |
| Czyściwo po utleniaczu | Osobny, kompatybilny system zbierania zgodny z SDS. | Oddzielenie od materiałów palnych i innych niezgodnych odpadów. |
| Materiał z wolną cieczą | Pojemnik szczelny albo wcześniejsze bezpieczne wydzielenie cieczy do osobnego strumienia. | Wanna wychwytowa lub inny system zabezpieczenia odpowiedni do ilości i właściwości odpadu. |
Jak oznaczyć pojemnik na zużyte czyściwo?
Zakres formalnego oznakowania zależy od rodzaju magazynowania, ilości odpadu i przepisów mających zastosowanie do danego podmiotu. Nie każdy mały pojemnik znajdujący się bezpośrednio przy stanowisku podlega dokładnie temu samemu wzorowi etykiety co pojemnik w profesjonalnym miejscu zbierania odpadów.
| Poziom | Zakres | Co powinno być widoczne? |
|---|---|---|
| Oznakowanie robocze przy stanowisku | Dobra praktyka obowiązująca wewnętrznie, nawet gdy szczegółowe wymagania rozporządzenia nie mają pełnego zastosowania. | Kod, nazwa odpadu, główne zanieczyszczenie, zakaz mieszania, dział oraz osoba odpowiedzialna. |
| Oznaczenie lokalizacji magazynowej | Stosowane w zakresie wynikającym z przepisów o magazynowaniu. | Co najmniej czytelny kod odpadu umieszczony w widocznym miejscu. |
| Jednostkowa etykieta odpadu niebezpiecznego | Dotyczy określonych pojemników powyżej 5 litrów w przypadkach objętych § 9 rozporządzenia. | Napis „ODPADY NIEBEZPIECZNE”, kod, rodzaj i zawartość odpadu, adres miejsca oraz data rozpoczęcia magazynowania. |
Przykład praktycznej etykiety wewnętrznej
ZUŻYTE CZYŚCIWO PRZEMYSŁOWE
Kod odpadu: 15 02 02* / 15 02 03 – wpisać kod zatwierdzony dla strumienia
Zanieczyszczenie: nazwa oleju, farby, zmywacza, detergentu albo procesu
Dział: warsztat / CNC / lakiernia / drukarnia / utrzymanie ruchu
Data rozpoczęcia zbierania: ................................
Nie mieszać z: ................................
Osoba odpowiedzialna: ................................
Dlaczego nie warto wrzucać wszystkich zabrudzonych szmat do jednego pojemnika?
Mieszanie nie tylko utrudnia klasyfikację. Może także powodować reakcje chemiczne, zwiększać ryzyko pożaru, podnosić koszt odbioru i sprawić, że cały pojemnik będzie musiał zostać potraktowany według najbardziej wymagającego składnika.
| Strumień A | Strumień B | Dlaczego ich nie łączyć? |
|---|---|---|
| Czyściwo po oleju | Czyściwo po silnym utleniaczu | Możliwość niebezpiecznej reakcji i zwiększenia ryzyka pożarowego. |
| Czyściwo po kwasie | Czyściwo po preparacie chlorowym | Możliwość powstania niebezpiecznych produktów reakcji. |
| Czyściwo po rozpuszczalniku | Suche czyściwo 15 02 03 | Mała ilość materiału niebezpiecznego może zmienić klasyfikację całego pojemnika. |
| Czyściwo z komory CNC | Materiał z kontroli gotowych detali | Pierwszy strumień może zawierać olej, metale i dodatki, a drugi jedynie śladowe zabrudzenia. |
| Farba wodna | Farba UV lub rozpuszczalnikowa | Inny skład, zagrożenia, sposób magazynowania i odbioru. |
| Tłuszcz spożywczy | Silnie żrąca chemia do pieców | Łączenie może przekształcić potencjalnie niegroźny strumień w mieszaninę wymagającą klasyfikacji niebezpiecznej. |
| Zwykłe sprzątanie biura | Materiał biologiczny z gabinetu | Drugi strumień może podlegać zasadom właściwym dla odpadów medycznych. |
Kiedy zużytego czyściwa nie wolno wrzucać do makulatury albo odpadów zmieszanych?
Nie do makulatury
- papier nasiąknięty olejem;
- papier zabrudzony smarem;
- czyściwo z farbą i lakierem;
- materiał po rozpuszczalniku;
- papier z silnym detergentem;
- czyściwo z tłuszczem spożywczym;
- mokry i zabrudzony materiał wieloskładnikowy.
Nie do zwykłego kosza bez klasyfikacji
- czyściwo z odpadowym olejem;
- materiał po łatwopalnym zmywaczu;
- czyściwo po żrącej chemii;
- materiał po farbie UV;
- czyściwo po substancjach ekotoksycznych;
- materiał z wolną cieczą;
- odpad o nieznanym składzie po awarii.
Czyste, niewykorzystane ścinki papieru mogą w określonych warunkach nadawać się do selektywnej zbiórki papieru. Po wykorzystaniu z chemią, olejem, farbą albo tłuszczem przestają być czystym surowcem papierowym.
Jak sprawdzić, czy odbiorca może legalnie przyjąć odpad?
Numer BDO na stronie firmy nie wystarcza. Rejestr może potwierdzać wiele różnych rodzajów działalności, ale nie każda obejmuje konkretny kod, lokalizację i sposób gospodarowania odpadem.
- Wyszukaj podmiot w publicznym rejestrze BDO.
- Sprawdź kod 15 02 02* albo 15 02 03 w zakresie jego działalności.
- Zweryfikuj, czy firma prowadzi zbieranie, przetwarzanie lub tylko transport.
- Sprawdź konkretną lokalizację, do której trafi odpad.
- Poproś o dane decyzji oraz potwierdzenie jej aktualnego zakresu.
- Ustal, czy odbiorca akceptuje rzeczywiste zanieczyszczenie, a nie jedynie nazwę kodu.
- Potwierdź rodzaj pojemnika, dopuszczalną ilość wolnej cieczy i wymagania transportowe.
- Sprawdź, kto wykona przewóz i czy posiada wymagany wpis.
- Ustal sposób ważenia oraz potwierdzania rzeczywistej masy.
- Zachowaj umowę, potwierdzenia, dokumenty wagowe i korespondencję dotyczącą akceptacji odpadu.
| Punkt kontroli | Pytanie do odbiorcy | Dlaczego jest ważne? |
|---|---|---|
| Kod odpadu | Czy decyzja obejmuje dokładnie 15 02 02* albo 15 02 03? | Podobna nazwa działalności nie zastępuje zakresu kodowego. |
| Rodzaj operacji | Czy podmiot odpady zbiera, przetwarza, czy tylko pośredniczy? | Pozwala poznać rzeczywistą drogę odpadu. |
| Miejsce docelowe | Do jakiej instalacji trafi ładunek? | Szczególnie ważne przy odpadzie niebezpiecznym. |
| Stan odpadu | Czy dopuszczone są czyściwa mokre, nasycone lub zawierające określony preparat? | Odbiorca może odmówić przyjęcia niezgodnego ładunku. |
| Opakowanie | Jaki pojemnik, zamknięcie i masa jednostkowa są wymagane? | Wpływa na bezpieczeństwo magazynowania i transportu. |
| Ważenie | Gdzie i jak zostanie ustalona masa rzeczywista? | Ułatwia prawidłowe potwierdzenie KPO i rozliczenie usługi. |
| Odrzucenie ładunku | Co stanie się w przypadku niezgodności składu lub opakowania? | Pozwala uniknąć pozostawienia odpadu bez legalnego miejsca docelowego. |
Procedura odbioru zużytego czyściwa krok po kroku
- Sprawdź kod przed zamówieniem transportu. Nie zmieniaj go w dniu odbioru wyłącznie na prośbę kierowcy.
- Skontroluj zawartość pojemników. Usuń przedmioty należące do innych strumieni, jeśli można zrobić to bezpiecznie.
- Sprawdź szczelność. Pojemnik nie może przeciekać podczas załadunku i przewozu.
- Zabezpiecz pokrywę. Nie przekazuj przepełnionych pojemników, których nie da się prawidłowo zamknąć.
- Ustal masę. Jeżeli jest szacunkowa, odbiorca powinien później potwierdzić masę rzeczywistą.
- Przygotuj KPO. Wystaw ją przed rozpoczęciem transportu, jeżeli obowiązek ewidencji ma zastosowanie.
- Zweryfikuj pojazd i kierowcę. Dane transportującego powinny odpowiadać dokumentowi.
- Udokumentuj załadunek. Przy ważnym albo nietypowym odpadzie warto zachować zdjęcia zamkniętych i oznakowanych pojemników.
- Kontroluj potwierdzenie odbioru. Odbiorca powinien wprowadzić rzeczywistą masę, datę i godzinę przejęcia.
- Zamknij dokumentację. Porównaj KPO, dokument wagowy, fakturę i wpisy w KEO.
Najczęstsze błędy przy klasyfikacji i gospodarowaniu czyściwem
| Błąd | Możliwy skutek | Prawidłowe działanie |
|---|---|---|
| Każde czyściwo po oleju otrzymuje automatycznie 15 02 02* | Klasyfikacja nie jest oparta na dokładnym składzie i właściwościach. | Ustalić rodzaj oleju, ilość pozostałości i właściwości gotowego odpadu. |
| Każde czyściwo wodne otrzymuje 15 02 03 | Pominięcie biocydów, pigmentów, środków żrących i innych składników. | Sprawdzić wszystkie substancje zawarte w roztworze. |
| Przepisanie kodu z sekcji 13 SDS | Kod produktu handlowego lub ogólne zalecenie nie odpowiada rzeczywistemu odpadowi. | Połączyć SDS z bilansem procesu i oceną końcowego odpadu. |
| Wspólny kosz dla całego zakładu | Mieszanie strumieni, reakcje chemiczne i wzrost kosztu odbioru. | Rozdzielić pojemniki według procesu i zanieczyszczenia. |
| Nasączanie papieru odpadową cieczą | Nieprawidłowe łączenie dwóch strumieni i zwiększenie zagrożenia. | Gromadzić wolną ciecz w osobnym, właściwym pojemniku. |
| Czyściwo po chemii w makulaturze | Zanieczyszczenie surowca i narażenie pracowników sortowni. | Przekazać według prawidłowo ustalonego kodu odpadu. |
| Czyściwo przemysłowe w odpadach zmieszanych | Nieprawidłowe zagospodarowanie odpadu technologicznego. | Najpierw ustalić, czy odpad ma charakter komunalny czy przemysłowy. |
| Brak daty otwarcia pojemnika | Brak kontroli rotacji i czasu magazynowania. | Oznaczyć datę rozpoczęcia zbierania i stosować zasadę pierwsze weszło – pierwsze wyszło. |
| Otwarty kosz z rozpuszczalnikiem | Parowanie, zapach, narażenie pracowników i ryzyko zapłonu. | Stosować zgodny, zamykany pojemnik oraz wymagane zabezpieczenia. |
| Przepełnianie pojemnika | Brak możliwości zamknięcia, wycieki i rozsypywanie podczas transportu. | Dostosować pojemność i częstotliwość odbiorów. |
| BDO odbiorcy sprawdzone tylko po numerze | Podmiot może nie mieć uprawnienia do konkretnego kodu lub lokalizacji. | Zweryfikować zakres kodów, rolę podmiotu i miejsce docelowe. |
| KPO wystawiona po wyjeździe auta | Naruszenie prawidłowej kolejności dokumentowania transportu. | Sporządzić kartę przed rozpoczęciem przewozu. |
| Brak aktualizacji po zmianie chemii | Stary kod może nie odpowiadać nowemu składowi odpadu. | Przeprowadzać przegląd po każdej istotnej zmianie produktu lub procesu. |
| Badanie jednej niereprezentatywnej próbki | Wynik nie opisuje całego pojemnika ani zmienności produkcji. | Przygotować plan pobierania reprezentatywnych próbek. |
| Wybór 15 02 03 ze względu na niższą cenę odbioru | Klasyfikacja ekonomiczna zamiast prawnej i technicznej. | Najpierw ustalić właściwości, dopiero później negocjować koszt. |
Pytania z zakładu – odpowiedzi praktyka
Czy papier i włóknina mają różne kody?
Nie z samego powodu materiału. Oba mogą należeć do 15 02 02* albo 15 02 03, jeżeli odpowiadają opisowi kodu i nie występuje bardziej właściwa pozycja źródłowa.
Czy kod można przyjąć od odbiorcy?
Odbiorca może pomóc technicznie, ale wytwórca powinien znać proces i odpowiadać za prawidłowe opisanie wytwarzanego odpadu. Kod nie powinien być narzucony wyłącznie cennikiem usługi.
Czy mała ilość chemii zawsze jest niegroźna?
Nie. Niektóre substancje mogą powodować właściwości niebezpieczne przy stosunkowo niskim stężeniu. Potrzebna jest ocena konkretnego składu.
Czy wyschnięte czyściwo traci status niebezpiecznego?
Nie automatycznie. Odparowanie jednego składnika nie usuwa pigmentów, metali, żywic, biocydów ani innych pozostałości.
Czy zapach rozstrzyga o kodzie?
Nie. Intensywny zapach może sygnalizować obecność lotnych substancji, ale brak zapachu również nie potwierdza bezpieczeństwa.
Czy jedna karta charakterystyki wystarczy?
Tylko gdy czyściwo styka się rzeczywiście z jednym preparatem. W wielu procesach trzeba zebrać dokumenty wszystkich produktów obecnych w odpadowym materiale.
Czy można stosować jeden kod przez lata?
Tylko dopóki proces, chemia, stężenia i właściwości odpadu pozostają zgodne z pierwotnym uzasadnieniem.
Czy odbiorca może odmówić przyjęcia?
Tak, jeżeli rzeczywista zawartość, kod, masa albo opakowanie nie odpowiadają jego uprawnieniom i warunkom przyjęcia.
Checklista przed zatwierdzeniem kodu i procedury
Źródło odpadu
- W jakim dziale powstaje?
- Jaki proces go wytwarza?
- Czy istnieje bardziej szczegółowa grupa?
- Czy materiał ma charakter przemysłowy czy komunalny?
- Czy występuje ryzyko medyczne lub biologiczne?
- Czy wolna ciecz jest zbierana osobno?
Skład
- Jakie produkty trafiają do czyściwa?
- Jakie mają stężenia?
- Ile preparatu pozostaje w materiale?
- Czy odpady mieszają się w pojemniku?
- Czy są dostępne aktualne SDS?
- Czy skład zmienia się między zmianami?
Właściwości HP
- Czy odpad może być łatwopalny?
- Czy działa drażniąco lub żrąco?
- Czy może być toksyczny?
- Czy zawiera substancje uczulające?
- Czy może być ekotoksyczny?
- Czy potrzebne są badania?
Ewidencja
- Czy kod jest objęty zwolnieniem?
- Jaka ilość powstaje rocznie?
- Czy można stosować ewidencję uproszczoną?
- Czy potrzebna jest KEO?
- Czy przed transportem powstaje KPO?
- Czy firma ma właściwy wpis BDO?
Magazynowanie
- Czy pojemnik jest zgodny chemicznie?
- Czy można go szczelnie zamknąć?
- Czy istnieje zabezpieczenie przed wyciekiem?
- Czy odpady są rozdzielone?
- Czy oznakowanie jest czytelne?
- Czy odbiór następuje odpowiednio często?
Przekazanie
- Czy odbiorca ma dokładny kod?
- Czy znana jest instalacja docelowa?
- Czy transporter ma właściwy wpis?
- Czy opakowanie spełnia wymagania?
- Czy masa zostanie potwierdzona?
- Czy dokumenty są archiwizowane?
Klasyfikację odpadu warto zaplanować już przy wyborze materiału
Rodzaj zabrudzenia, chłonność i liczba zużywanych odcinków wpływają nie tylko na koszt pracy, ale również na ilość odpadu. Szersze porównanie materiałów zawiera poradnik czyściwo przemysłowe – rodzaje i zastosowanie.
Mocniejsze czyściwo może zmniejszyć liczbę zużywanych arkuszy, lecz bardziej chłonny materiał może również zatrzymywać więcej niebezpiecznej cieczy. Dlatego optymalizacja zużycia powinna być połączona z kontrolą sposobu zbierania odpadu.
Najpierw rzeczywisty odpad, później kod i cena odbioru
Kod 15 02 02* opisuje czyściwa i podobne materiały zanieczyszczone substancjami niebezpiecznymi. Kod 15 02 03 obejmuje analogiczne odpady inne niż wymienione w pozycji niebezpiecznej. Ponieważ są to kody lustrzane, wybór wymaga oceny rzeczywistego składu i właściwości końcowego odpadu.
Nie należy zaczynać od pytania: „który kod jest tańszy?”. Najpierw trzeba ustalić źródło, sprawdzić bardziej szczegółowe pozycje katalogu, przeanalizować wszystkie preparaty, ocenić właściwości HP i udokumentować wniosek.
Po prawidłowej klasyfikacji można ustalić zakres BDO, KEO i KPO, dobrać pojemnik, oznaczenie, częstotliwość odbioru oraz uprawnionego odbiorcę. Kod 15 02 03 do 0,2 Mg rocznie korzysta obecnie ze zwolnienia z ewidencji, natomiast 15 02 02* nie został objęty tym zwolnieniem. Nie zmienia to obowiązku bezpiecznego i legalnego postępowania z odpadem.
Najlepsza procedura jest prosta dla pracownika, ale dobrze udokumentowana w tle: osobne pojemniki, jasne oznaczenia, znane preparaty, kontrolowana ilość, aktualna klasyfikacja i odbiorca zweryfikowany dla dokładnego kodu.
Źródła informacji i podstawa opracowania
Stan prawny, akty i materiały urzędowe sprawdzono . Poradnik ma charakter ogólny i nie zastępuje indywidualnej klasyfikacji odpadu, oceny właściwości HP, decyzji administracyjnej ani opinii specjalisty znającego rzeczywisty proces.
| Źródło | Zakres wykorzystanych informacji |
|---|---|
| [1] Rozporządzenie Ministra Klimatu z 2 stycznia 2020 r. w sprawie katalogu odpadów | Kody 15 02 02* i 15 02 03, kolejność klasyfikacji według źródła, kody lustrzane oraz zasady oceny właściwości HP. |
| [2] Komisja Europejska – wytyczne techniczne dotyczące klasyfikacji odpadów | Znaczenie kodów lustrzanych, oceny składu, stężeń, niepewności i właściwości niebezpiecznych. |
| [3] Ustawa z 14 grudnia 2012 r. o odpadach – tekst jednolity z późniejszymi zmianami | Zakaz mieszania, magazynowanie, odpowiedzialno |
Przejdź do strony głównej Wróć do kategorii Czyściwa przemysłowe i higiena profesjonalna